Lead

Wynagrodzenie wspólnika za powtarzające się świadczenia niepieniężne z art. 176 KSH może być bezpieczne w estońskim CIT, ale tylko wtedy, gdy odpowiada rzeczywiście wykonywanym świadczeniom i warunkom rynkowym. Samo wpisanie świadczeń do umowy spółki nie wystarcza.

TL;DR

• Art. 176 KSH pozwala zobowiązać wspólnika do powtarzających się świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki za wynagrodzeniem.
• Organy zasadniczo akceptują takie wynagrodzenie, jeżeli jest rynkowe, należycie opisane w umowie spółki i nie zastępuje dywidendy.
• Ryzyko ukrytego zysku rośnie, gdy świadczenia są pozorne, zbyt ogólne, nienależycie dokumentowane albo wynagrodzenie odbiega od wartości rynkowej.

Wynagrodzenie z art. 176 KSH

Zgodnie z art. 176 kodeksu spółek handlowych można zobowiązać wspólnika do „powtarzających się świadczeń niepieniężnych” - czyli np. świadczenia określonych usług. Umowa musi wówczas oznaczać rodzaj i zakres takich świadczeń. Wynagrodzenie od takich świadczeń musi być rynkowe i jest ono płatne nawet gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku.

Czyli w umowie spółki z o.o. de facto ustalane są zasady współpracy - wspólnik Z będzie świadczył dla spółki usługi informatyczne przez X godzin w miesiącu i otrzyma za to wynagrodzenie w wysokości Y.

Rozwiązanie to było długi czas niepopularne, gdyż wynagrodzenie jest opodatkowanie w skali - zatem jeszcze do niedawna wszystko powyżej 85.528 zł otrzymane na tej podstawie oznaczało w wejście w drugi próg podatkowy tj. 32%. Nie dziwi zatem, że wraz ze zmianami w 2022 roku i wprowadzeniem kwoty wolnej w wysokości 30.000 zł i II progu na poziomie 120.000 zł oraz braku składki zdrowotnej za wynagrodzenie z art. 176 KSH rozwiązanie to zyskało na popularności. Otwarte pozostaje oczywiście pytanie, jak długo takie rozwiązanie zostanie utrzymane przez ustawodawcę.

Uwaga na marginesie: pojawiają się interpretacje indywidualne, w którym organy domagają się zapłaty VAT przez wspólników od otrzymywanego wynagrodzenia za wynagrodzenie ze spółki na podstawie art. 176 KSH.

Ukryte zyski

Ukrytymi zyskami mogą zaś być np. świadczenia pieniężne spółki wykonane na rzecz wspólnika w związku z prawem wspólnika do udziału w zysku.

Co to są ukryte zyski

Świadczenie na rzecz wspólnika z art. 176 KSH nie jest wymienione w katalogu świadczeń, które zostały bezpośrednio wyłączone z ukrytego zysku (jak np. wynagrodzenie uzyskiwania z tytułu powołania na członka zarządu, czy z umowy o pracę - oczywiście z pewnymi ograniczeniami co do wysokości).

Stąd też powstają wątpliwości, czy wynagrodzenie wypłacane będzie ukrytym zyskiem, a zatem czy będzie musiało być opodatkowane CITem (przypomnijmy - w estońskim CIT dochody nie są opodatkowywane na bieżąco, tylko dopiero w momencie wypłaty; pytanie zatem, czy taka wypłata z art. 176 to ukryta dystrybucja zysków).

Interpretacja 0111-KDIB2-1.4010.216.2022.2.AR z 18 lipca 2022 roku

Między innymi z takim pytaniem zwrócił się wnioskodawca do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

W odpowiedzi Dyrektor KIS stwierdził, że wynagrodzenie wypłacane wspólnikom spółki z tytułu powtarzalnych świadczeń nie będzie stanowiło ukrytego zysku, o którym mowa w art. 28m ust. 3 ustawy CIT a tym samym nie będą podlegały opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

W ocenie Dyrektora KIS, jak również w mojej ocenie, ważną kwestią pozostaje to, wynagrodzenie na rzecz wspólników z art. 176 KSH wypłacane będzie niezależnie od tego, czy spółka wypracuje zysk.

Charakter świadczenia spółki nie może być powiązany zatem z prawem wspólnika do udziału w zysku. Nie jest to ekwiwalent dywidendy.

Ważne jest oczywiście również zachowanie wszystkich pozostałych wymogów, aby świadczenie nie było uznane z ukryty zysk. W powołanym stanie faktycznym wnioskodawca wskazał, że świadczenia i) będą realizowane na warunkach rynkowych, ii) będą czynnościami, które są niezbędne w funkcjonowaniu wnioskodawcy jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, iii) zaś świadczenia mogłyby być wykonywane również przez podmioty niepowiązane, ale „wykonywanie opisanych w stanie faktycznym świadczeń najlepiej powierzyć jego wspólnikom, gdyż z uwagi na sam fakt pozostawania jego wspólnikami, znają oni najlepiej jego uwarunkowana gospodarcze, oraz warunki gospodarcze i rynkowe, w których jest prowadzona działalność”.

Podsumowanie

Warto śledzić, czy zaprezentowana w cytowanym orzeczeniu linia orzecznicza się utrzyma. Nie ma jednak wątpliwości, że na ten moment połączenie wynagrodzenie z art. 176 KSH + estoński CIT jest rozwiązaniem bardzo efektywnym pod kątem wysokości obciążeń.

Powiązane wpisy

• Pożyczka do podmiotu powiązanego bezpieczna w estońskim CIT? Przełomowy wyrok WSA dotyczący definiowania ukrytych zysków
• Przekształcenie spółki jawnej nie zamienia „starych” zysków w zyski osoby prawnej
• Reorganizacja w celu wejścia w estoński CIT jako niedozwolone unikanie opodatkowania - odmowa Szefa KAS
• 5-krotność wynagrodzenia a ukryty zysk. Czyli o tym, od jakiej kwoty wynagrodzenie prezesa zarządu będzie dodatkowo opodatkowane
• Co to są ukryte zyski